De obstakels van koploper AZ: 'We staan niet per ongeluk op de eerste plaats.'

Bron: VI PRO, auteur Simon Zwartkruis

Bij AZ draaide de transferzomer om het doorselecteren, het toevoegen van routines en het verlengen van contracten. De volgende uitdaging is het combineren van de koppositie in de Eredivisie met Europese resultaten. 'Met de juiste instelling moet er iets prachtigs van ontstaan.'

Zijn favoriete bezigheid zal het nooit worden. Calvin Stengs is een voetballer van ras en maakt je niet gelukkig met sprintoefeningen na het laatste fluitsignaal. Hij is van plan om hele wedstrijden te spelen, met de bal aan zijn linkervoet vast te houden, op zoek naar doelpunten en assists. Zolang er nog geen basisplaats beschikbaar is, zal Stengs zich moeten aanpassen aan invalbeurten en extra conditietraining na de wedstrijden. Met het zweet op de voorhoofd zegt de 27 jarige aanvaller ‘Het lijkt zwaar omdat het saai is. Het hoort er nu even bij. Natuurlijk wil ik zoveel mogelijk spelen, maar we bouwen het gecontroleerd op. Het belangrijkste is dat ik me goed voel.’

Dat is ook duidelijk te zien op het trainingsveld. Stengs is daar duidelijk aanwezig, zowel fysiek als verbaal. De routinier heeft vaak een discussie met trainer Leeroy Echteld tijdens het spelen van partijen, wanneer hij zijn arbitrale functie vrij onopgemerkt vervult. ‘Dat is zijn bedoeling’, lacht Stengs. ‘De trainer laat het spel vaak doorgaan wanneer de duels intensief zijn. Af en toe verwijdert hij daarmee het bloed onder je nagels. Maar dat is precies het juiste. Op deze manier vorm je weerstand in de duels.

Ze zijn elkaar langer bekend dan tegenwoordig. Tijdens de jeugdopleiding was Echteld al de coach van Stengs in AZ Onder-16. Uiteindelijk kwamen ze tien jaar geleden in contact met het eerste elftal, toen de huidige hoofdcoach als assistent van John van den Brom diende. ‘Hij is dezelfde persoon als vroeger’, zegt Stengs. ‘De trainer is een oprechte en heldere persoon die altijd duidelijk maakt waar het op staat. Wanneer hij iets niet goedkeurt, doet hij dat direct bekend. De trainer geniet af en toe van een confrontatie, wat altijd iets oplevert. Als iets echter goed verloopt, kan hij juist met veel enthousiasme reageren. Die combinatie is prachtig. Als speler wil je je inzetten voor deze coach. Dat is zijn belangrijkste kwaliteit. Het is een mensenmens.’  

Deze zomer had Echteld echter een cruciale rol in de terugkeer van Stengs naar AZ. ‘Je zult inzien dat Calvin niet vanzelf naar Alkmaar is gekomen’, zegt de trainer. ‘Daarin heb ik een stem kunnen uitspreken en ik heb me er actief mee bezig gehouden. "Maar uiteindelijk is het uiteraard de club die de beslissing neemt." Na het beëindigen van zijn contract bij Feyenoord, ondertekende Stengs een contract voor een jaar in Alkmaar, met de mogelijkheid om nog een seizoen te verlengen.

Dit wekt de vraag op in welke mate beide tijdperken met elkaar kunnen worden vergeleken. ‘De spelintenties lijken op die van mijn vorige tijd bij AZ. Met een fris en aanvallend voetbal en een overvloed aan kwaliteit binnen de selectie. Misschien hadden we toen nog enkele oudere spelers in ons team. Hoewel we daar momenteel geen klachten over hebben, is het positief als je ervaren spelers zoals Jordy Clasie, Mees de Wit en mij kunt betrekken. In het algemeen is dit een optimistische groep met een overvloed aan talent. Dit seizoen zal het belangrijk zijn dat we het lang gaan volhouden. We willen blijven winnen en blijven creëren. Niet verslappen. De grote uitdaging van AZ is het verval zo klein mogelijk te houden. We gaan geheid een keer een mindere wedstrijd spelen. Dat overkomt iedere club. Het gaat erom dat we daar dan niet van in de war raken en op onze kwaliteiten blijven vertrouwen. We hebben een brede selectie, met veel spelers die een basisplaats verdienen. We hebben het goed voor elkaar. Met de juiste mindset moet er van dit seizoen iets moois te maken zijn.’ zei Stengs.

Voor Stengs is er op positioneel vlak weinig veranderd. De linkspoot heeft vanaf de rechterflank de mogelijkheid om ruimtes tussen de linies in de as te vinden. Een functie die Weslley Patati in de eerste weken van het seizoen vervult. ‘Wesley presteert aanzienlijk beter dan het vorige seizoen’, zegt Leeroy Echteld. "Maar binnenkort start de Europa League en zullen we twee keer per week spelen." Dan zullen er extra minuten worden verspreid. We oefenen al geruime tijd op dat ritme. Zodra we op zaterdag hebben gespeeld, gaan we op dinsdag extra hard trainen. Op deze manier proberen we na te bootsen wat ons binnenkort te wachten staat.

Naar verwachting zal Stengs, een expert op het gebied van strijden op verschillende fronten, steeds meer speeltijd krijgen. ‘Na de transferwindow van AZ is er nu een verbeterde evenwicht tussen jonge talenten en ervaren spelers’, merkt Echteld op. ‘Om ervoor te zorgen dat de oudere spelers hun ervaring kunnen delen met de jongere spelers. Bij Calvin is het een compleet pakket dat bestaat uit routine en kwaliteit. We begrijpen wat hij kan en wat hij gaat ondernemen zodra hij weer volledig in topvorm is. We passen zijn speeltijd zorgvuldig aan. Het is van tevoren goed met hem besproken. Als je elkaar al geruime tijd kent, is het eenvoudig: er is wederzijds vertrouwen. Het moet niet vlot, maar wel positief. Zodat hij steeds meer energie en ritme ontwikkelt.

Stengs is niet de enige zelfopgeleide speler die na verschillende omzwervingen weer naar het oude nest is teruggekeerd. Wesley Hoedt heeft opnieuw een vertrouwde basis onder de voeten. Elf jaar geleden verliet de centrumverdediger de club waar hij zijn volledige jeugdopleiding heeft afgerond en in 2013 zijn debuut maakte in het professionele voetbal. Anderhalf jaar later startte hij zijn boeiende voetbaltour met wedstrijden tegen Lazio, Southampton, Celta de Vigo, Antwerp FC, en opnieuw tegen Lazio, Anderlecht, Watford en Al-Shabab.

Zijn contract liep bij laatst genoemde club af en waarom hij naar die club ging daar draait de 32 jarige verdediger niet omheen en vertelde ‘Je gaat naar Saoedi-Arabië omdat je een belachelijk salaris krijgt aangeboden. Daar kun je omheen draaien, maar dat slaat nergens op. Ik ben altijd open en eerlijk geweest over de reden. Al is het niveau ook wel beter dan mensen denken. Die competitie wordt zwaar onderschat. Maar uiteindelijk miste ik het spelen in volle stadions en de druk rond wedstrijden. In het buitenland heb ik mijn financiële toekomst en die van mijn kinderen veilig gespeeld. Nu is het tijd om weer echt te genieten van voetbal. Dit is een mooi moment om terug te keren bij AZ. Als je kijkt naar de huidige selectie: de club heeft de ambitie om door te pakken. Daar wil ik deel van uitmaken.’

Na zijn vertrek uit Saoedi-Arabië heeft Hoedt vier maanden lang geen wedstrijden meer gespeeld. Afgelopen week nam hij deel aan de groepstraining van de AZ-selectie, nadat hij een eenjarig contract had ondertekend. Hoedt trainde daar al geruime tijd mee met Jong AZ. ‘Ik ben nog altijd dezelfde persoon als in de voorgaande jaren. "Hoedt verzekert dat het erg hongerig en competitief is." ‘Geen enkele voetballer komt bij een club om een vervanging te zijn. Ik ben me ervan bewust dat er een jonge selectie van hoge kwaliteit is. Het is mijn taak om die jongens te ondersteunen en te laten zien dat ik er nog steeds aanwezig ben. AZ speelt elk seizoen een groot aantal wedstrijden, waardoor het nuttig is om een uitgebreide selectie te hebben. Al zal ik zelf nog wel even tijd nodig hebben om honderd procent fit te worden.’

Het vertrek van Hoedt in 2015 had een langdurige impact op Alkmaar. AZ heeft zo lang gewacht met het verlengen van zijn contract dat Lazio de verdediger zonder transfers kon aantrekken. ‘Na elf jaar in de jeugdopleiding te hebben doorgebracht, wil je dat de club iets aan je overhoudt’, reflecteert hij op zijn ervaringen. ‘Dit is uiteindelijk een verandering in het beleid voor AZ geweest. Vervolgens heeft de club die vergissing nooit meer gemaakt en werden jeugdspelers eerder gecontracteerd. "Dat is voor alle jonge spelers na mij uitstekend geweest, en ook voor AZ zelf."

Deze zomer was het langer behouden van eigen kweek een belangrijk onderwerp voor de clubleiding. Peer Koopmeiners en Wouter Goes ontvingen al in een vroeg stadium het nieuws dat ze een transfer konden vergeten, terwijl Kees Smit enkele weken geleden dezelfde boodschap ontving. Technisch directeur Niels van Duinen maakte tegelijkertijd een sterke keuze, waarbij vaste basisverdediger Alexandre Penetra het meest opvallende slachtoffer was. Het ingecalculeerde vertrek van Troy Parrott en Sven Mijnans leidde tot de jaarlijkse negatieve resultaten op de transferbalans.

De kostbaarste aanschaf van de zomerwindow was Valdemar Byskov. AZ betaalde vijf miljoen euro voor de 21-jarige middenvelder van FC Midtjylland. In Alkmaar krijgen jonge nieuwelingen doorgaans veel tijd om zich aan te passen, maar Byskov kreeg nog geen week na zijn aankomst de kans om zijn debuut te maken tegen SC Heerenveen. Meer dan twintig minuten na zijn aankomst zorgde de Deense jeugdinternational met een prachtige dieptepass voor de 2-2 gelijkmaker voor Mexx Meerdink. Stengs was inmiddels in de rust opgenomen in het team als vervanger van Patati. Kort voor het einde onderstreepte Ayoub Oufkir de uitgebreide selectie van de AZ-bank dit seizoen, door als invaller de vijfde opeenvolgende competitiezege te behalen.

AZ herstelde zich daarmee van een beroerde eerste helft, die leidde tot een donderspeech van Echteld in de rust. Die boodschap kwam binnen. Na de pauze werd Heerenveen alsnog op de knieën gedwongen, op basis van kwaliteit, wilskracht en fysieke inhoud.

Jordy Clasie, de man met de meeste jaren in dienst bij AZ, vertelde ‘In de slotfase vielen ze bij Heerenveen bijna om van vermoeidheid. Daar hebben we optimaal gebruik van gemaakt. Hoe we er fysiek voorstaan, daarvoor verdient de staf echt een compliment. We hebben in mijn zeven jaar bij AZ nog nooit zo hard getraind als dit seizoen. Die fitheid helpt om ons eigen spel te kunnen spelen: met veel druk op de tegenstander, in een hoog tempo. Als dat goed loopt, hebben tegenstanders het zwaar, hoor. Ik heb het dit jaar zelf meegemaakt, toen ik een tijd met de wisselspelers trainde. Dat was echt zwaar, fysiek en mentaal. Er is nog genoeg voor verbetering vatbaar. Maar als we ons niveau halen en het juiste tempo bereiken, zijn wij geen fijne ploeg om tegen te spelen.’

De belangrijkste vraag is in welke mate AZ de strijd bovenin kan voortzetten. Leeroy Echteld sprak hierover al tijdens de voorbereiding op het duel tegen Heerenveen. De AZ trainer zei toen ‘We staan niet per ongeluk bovenaan. We hebben sinds de uitwedstrijd tegen Shakhtar Donetsk, begin april, niet meer verloren. Daarom staan we waar we staan. En nu willen we gewoon zo lang mogelijk meedoen. Het is niet onmogelijk. Traditioneel zijn Ajax, PSV en Feyenoord ietsje verder. Althans, dat vindt men. Maar ik vind dat wij nu echt wel laten zien dat we heel dichtbij kunnen komen. Ik wil dat niet alleen ikzelf daarin geloof, maar dat ook de spelers geloven dat het kan.’

AZ streefde ernaar de afgelopen transferperiode de kern van de spelers te behouden en de selectie uit te breiden, zodat ze eindelijk konden afrekenen met de onvoorspelbaarheid van de afgelopen jaren. Technisch directeur Niels van Duinen evalueert zijn eerste transferzomer als directeur in Alkmaar.

De afgelopen transferwindow wat was de insteek van AZ?
‘We willen een selectie met een goede mix van talent en ervaring en waardecreatie. Dat zijn drie uitgangspunten die goed bij AZ passen. Daarnaast hebben we bewust gekozen voor een bredere selectie dan voorgaande jaren. Met het behoud van belangrijke spelers en enkele gerichte versterkingen.’

Dat zou moeten resulteren in consistentere prestaties tijdens Europese speelweken met dubbele programma's?
‘Dat is wel de bedoeling. We hopen dat we nu meer kunnen opvangen, in ons streven competitief te zijn in de Eredivisie, de beker en de Europa League. Dan heb je een sterke en brede selectie nodig. Tegelijkertijd is het belangrijk dat we te allen tijde perspectief houden voor de talenten uit onze jeugdopleiding. Dat is natuurlijk een heel belangrijke basis voor het succes van AZ in het verleden, het heden en de toekomst. We hebben bijvoorbeeld Valdemar Byskov van Midtjylland aan de selectie toegevoegd en we hebben Kees Smit op die positie. Maar we hebben óók Hessel de Wit en Julian Oerip die offensief op het middenveld uit de voeten kunnen.’

Jullie hebben Kees Smit aan boord kunnen houden, hoe is jullie dat gelukt?
‘Op zeker moment tijdens de transferperiode hebben we intern uitgesproken dat wij niet meer wilden meewerken aan een verkoop van Kees. We wilden ons concentreren op presteren in het hier en nu. AZ wil competitief zijn op drie fronten, met een zo sterk mogelijk elftal. In die ambitie is Kees een belangrijke speler. We wilden niet in de laatste twee weken van de window in een hectiek terechtkomen, waarin we hem zouden verliezen. Daarom hebben we de deur gesloten. Dat heb ik met Kees en zijn entourage besproken. Toen heb ik ook aangegeven dat we met hem in gesprek willen over de toekomst.’

Wat was de reactie van Kees zelf?
‘Kees heeft zelf eerder al uitgesproken dat voor hem alles open lag. Hij is hier graag en heeft heel veel zin om met AZ te presteren. Kees heeft de absolute overtuiging dat hier iets moois kan ontstaan. Daar wil hij onderdeel van zijn. Er is natuurlijk veel op hem afgekomen het afgelopen half jaar. Terwijl Kees een jonge jongen is, die heel getalenteerd is en iets doet wat hij ontzettend leuk vindt. Elke week ging het over alle ontwikkelingen rondom hem, in combinatie met het Nederlands elftal. Ik denk dat Kees vooral heel blij is dat er nu duidelijkheid is. We kunnen het weer hebben over gewoon presteren met AZ.’

Hoe specifiek zijn er clubs voor hem in de markt geweest?
‘Het heeft niet zoveel zin om daarop in te gaan. Er is interesse voor iedere speler van AZ. Dan gaat het er altijd om wat de drie betrokken partijen daarmee willen. Daarin zijn we een paar weken geleden intern heel duidelijk geweest. We gaan inzetten op een contractverlenging van Kees en presteren met AZ.’

Jullie hebben niet alleen spelers aangetrokken, maar ook nieuwe medewerkers binnen de organisatie: een set-piece coach, de grasmeester van Feyenoord en een drone-expert van FC Twente.
‘We willen blijven groeien als organisatie. Het is ontzettend knap wat de vorige directie met Robert Eenhoorn en Max Huiberts hier allemaal heeft neergezet. Tegelijkertijd brengt een nieuwe wind nieuwe ideeën met zich mee. Op die manier proberen we te kijken op welke punten we nog verder kunnen verbeteren. Dat is een mooie uitdaging en tegelijkertijd is het voor sommige mensen spannend. Want de organisatie is tien jaar lang succesvol en op een bepaalde manier geleid.’

Je voorganger Max Huiberts, wat is zijn rol geweest in deze window?
‘Max en ik hebben al jaren een heel goede relatie. Hij gunt mij en met name AZ het beste. Dit is een vakgebied waarin je niet heel veel met mensen kan sparren. Dan is het heel leuk en mooi als je met zo’n ervaren iemand gedachten en ideeën kan uitwisselen. Max heeft heel veel jaren in dit vak gezeten, ik ben nu op 36-jarige leeftijd mijn vijfde seizoen ingegaan. Het is vrij uniek in het profvoetbal dat een overdracht op deze manier plaatsvindt. In het belang van AZ is dat hartstikke goed geweest.’

Bent u van mening dat uw eerste transferwindow bij AZ succesvol is?
‘Dat is niet aan mij om te beoordelen. We zijn ambitieus en we beseffen dat het enorm uitdagend is die ambities waar te maken. Wij doen het op een andere manier dan Ajax, PSV en Feyenoord. Wij zetten niet in op vijf of zes 27-jarige jongens om direct te presteren. Wij willen vooral met talenten uit onze eigen jeugd en jonge versterkingen als Mateo Chávez presteren. Wij geloven in die aanpak.’ 

• De obstakels van koploper AZ: 'We staan niet per ongeluk op de eerste plaats.' - 08-09-2026
• Nieuw Deens talent bij AZ - 08-09-2026
• Samenvatting SC Heerenveen - AZ - 08-09-2026
• AZ Neemt de drie punten mee uit Heerenveen - 07-09-2026
• Zorgen over een duel tussen AZ en Hapoel Beer Sheva - 04-09-2026
• Interview Niels van Duinen - 03-09-2026
• Vereniging WensAmbulance Nederland - 03-09-2026
• Maxim Dekker vertrekt bij AZ - 03-09-2026
• Sam de Grand weer op huurbasis terug naar Lommel SK - 03-09-2026
• AZ o19 treft Göztepe A.S.in UEFA Youth League - 02-09-2026